Malware verwijderen op Android: stap voor stap weer veilig

Malware verwijderen van je Android-telefoon doe je het snelst door Google Play Protect in te schakelen, verdachte apps te verwijderen en je telefoon opnieuw op te starten in veilige modus. In de meeste gevallen is je toestel daarna weer schoon, zonder dat je er een betaald programma voor nodig hebt.

Hoe weet je of je Android-telefoon malware heeft?

Je hoeft niet te gissen. Er zijn een paar duidelijke signalen die erop wijzen dat er ongewenste software op je telefoon staat. Denk aan een accu die plotseling veel sneller leegloopt, apps die zichzelf openen, veel meer mobiele data-gebruik dan normaal, of advertenties die verschijnen buiten apps om. Ook een telefoon die erg warm wordt zonder dat je hem intensief gebruikt, kan een teken zijn.

Minder duidelijk, maar net zo veelzeggend: instellingen die zichzelf wijzigen, apps die je niet zelf hebt geïnstalleerd, of een telefoon die plots trager is geworden. Zie je meerdere van deze signalen tegelijk, dan is het slim om snel actie te ondernemen.

Malware verwijderen op Android: de stappen

Volg onderstaande stappen op volgorde. Stap 1 en 2 zijn al voldoende bij lichte infecties. Bij hardnekkige malware heb je de stappen daarna nodig.

• Stap 1: Zet Google Play Protect aan. Open de Google Play Store, tik op je profielfoto rechtsboven en kies “Play Protect”. Tik op “Scannen”. Play Protect controleert alle geïnstalleerde apps en geeft een waarschuwing als er iets niet klopt. Dit is de officiële beveiligingstool van Google en gratis beschikbaar op elk Android-toestel.
• Stap 2: Installeer beveiligingsupdates. Ga naar Instellingen, dan “Over de telefoon” of “Systeem”, en zoek naar “Software-update”. Veel malware maakt gebruik van bekende beveiligingslekken die al gedicht zijn in nieuwere versies van Android. Een update is daarmee ook een directe verdediging.
• Stap 3: Verwijder verdachte apps. Ga naar Instellingen, kies “Apps” of “Applicatiebeheer” en bekijk de lijst. Zie je een app die je niet herkent, of een app die je vlak voor de problemen hebt geïnstalleerd? Verwijder hem. Let op apps met generieke namen zoals “Telefoonbeheer”, “Batterijspaarder” of “Systeemhulp” die je niet zelf hebt gedownload.
• Stap 4: Start opnieuw op in veilige modus. Houd de aan-uitknop ingedrukt en tik lang op “Uitschakelen” of “Opnieuw opstarten”. Op de meeste Android-toestellen verschijnt dan de optie “Veilige modus”. In veilige modus worden alle apps van derden tijdelijk uitgeschakeld. Verdwijnen de problemen dan? Dan zit de oorzaak bij een geïnstalleerde app. Verwijder die app en herstart normaal.
• Stap 5: Trek beheerderstoegang in. Sommige malware installeert zichzelf als apparaatbeheerder zodat je hem niet zomaar kunt verwijderen. Ga naar Instellingen, zoek op “Apparaatbeheerders” of “Apparaatbeheer-apps” en kijk of er apps staan die je niet herkent. Zet hun rechten uit, daarna kun je ze normaal verwijderen.
• Stap 6: Fabrieksreset als laatste optie. Lukt het niet om de malware kwijt te raken via bovenstaande stappen, dan is een fabrieksreset de meest betrouwbare oplossing. Dit wist alles van je telefoon. Maak eerst een back-up van foto’s, contacten en belangrijke bestanden. Ga daarna naar Instellingen, kies “Algemeen beheer” of “Systeem” en zoek naar “Terugzetten” of “Fabrieksgegevens herstellen”.

Heb je een aparte beveiligingsapp nodig?

Dat is in de meeste gevallen niet nodig. Google Play Protect scant actief alle apps op je toestel en werkt op de achtergrond. Veel betaalde beveiligingsapps voor Android bieden weinig extra ten opzichte van wat Android al ingebouwd heeft. Bovendien zijn sommige “antivirusapps” in de Play Store zelf onbetrouwbaar of overdreven in hun waarschuwingen om je een betaald abonnement te laten kopen.

Wil je toch een extra laag, kies dan een bekende naam zoals Malwarebytes (gratis basisversie beschikbaar). Vermijd apps met dramatische scannende animaties en rode waarschuwingen die verschijnen zodra je ze opent, want dat is een veelgebruikte tactiek van malafide apps zelf.

Zo voorkom je dat malware terugkomt

De meeste malware op Android komt binnen via apps buiten de Play Store om, via APK-bestanden die je zelf installeert. Zet “Installatie uit onbekende bronnen” uit via Instellingen. Installeer ook alleen apps van ontwikkelaars die je vertrouwt, en lees de beoordelingen voordat je iets downloadt.

Klik niet op links in onbekende sms-berichten of e-mails die vragen om een app te installeren. Controleer ook regelmatig welke machtigingen je apps hebben. Een zaklantaarn-app die toegang vraagt tot je contacten of microfoon heeft dat vrijwel nooit nodig.

Houdt je Android up-to-date en laat Play Protect actief staan. Dat is in verreweg de meeste gevallen genoeg om je telefoon vrij van malware te houden.