De oorsprong van de smartphone: van grote baksteen tot klein wonder

De oorsprong van de smartphone ligt verder terug dan de meeste mensen denken. Vrijwel iedereen heeft tegenwoordig zo’n apparaatje in zijn broekzak, maar weinigen weten hoe het allemaal begon. De weg van de eerste ruwe pogingen naar de slanke telefoons van nu is er een vol uitvinders, technische sprongen en slimme keuzes. Het verhaal begint niet met Apple of Samsung, maar met een IBM-ingenieur en een apparaat dat op niets leek wat mensen tot dan toe hadden gezien.

De eerste smartphone ter wereld was geen succes

In 1992 ontwikkelde IBM een apparaat met de naam Simon. Dit toestel werd in 1994 officieel op de markt gebracht en geldt als de eerste echte smartphone. Simon had een touchscreen, een agenda, een rekenmachine en de mogelijkheid om e-mails te versturen. Dat klinkt nu gewoon, maar in die tijd was het bijna onvoorstelbaar. Het toestel woog bijna een halve kilo en kostte omgerekend zo’n 1.100 dollar. Dat was veel geld, en het grote formaat maakte het niet makkelijk in gebruik. Simon werd na een jaar alweer van de markt gehaald. Toch staat het apparaat in de geschiedenisboeken als het beginpunt van een heel nieuw soort communicatiemiddel.

Palm, Nokia en de opmars van de pocketcomputer

Na de Simon bleef het een tijdje stil, maar halverwege de jaren negentig kwamen er nieuwe spelers op het toneel. Palm introduceerde in 1996 een handheld computer met een klein scherm en een stylus. Hiermee konden gebruikers notities maken en adressen opslaan. Nokia ging een stap verder en bracht in 1996 de Nokia 9000 Communicator uit: een telefoon die open klapte als een laptop en een volledig toetsenbord had. Dit toestel combineerde bellen met het bekijken van documenten en e-mails. In de jaren erna werden deze apparaten steeds kleiner en handiger. Het besturingssysteem Symbian, dat Nokia gebruikte, werd in die periode het meest gebruikte mobiele systeem ter wereld. De smartphone begon langzaam maar zeker aan zijn opmars.

Apple en Android veranderden alles

Een echte kentering kwam in 2007, toen Apple de eerste iPhone presenteerde. Steve Jobs stelde het toestel voor als drie apparaten in één: een telefoon, een muziekspeler en een internetapparaat. Er was geen fysiek toetsenbord meer, alleen een groot touchscreen. Dat was voor veel mensen wennen, maar het publiek was meteen enthousiast. Een jaar later, in 2008, verscheen de eerste telefoon met het Android-besturingssysteem van Google. Dat was de HTC Dream, ook wel de T-Mobile G1 genoemd. Android was open voor meerdere fabrikanten, wat zorgde voor een grote diversiteit aan toestellen. Vanaf dat moment groeide de markt razendsnel. Fabrikanten als Samsung, HTC en later Huawei brachten steeds nieuwe modellen uit. De strijd tussen iOS en Android bepaalt tot op de dag van vandaag hoe smartphones eruitzien en wat ze kunnen.

Wat smartphones nu doen was vroeger ondenkbaar

Kijk je naar een moderne smartphone, dan zie je hoe ver de begintijd al achter ons ligt. Een huidige telefoon heeft een camera die concurreert met professionele fototoestellen, kan gezichten herkennen en verwerkt meer data per seconde dan vroegere computers die een hele kamer vulden. Ook de manier waarop mensen hun telefoon gebruiken is veranderd. Betalen, navigeren, doktersafspraken maken, films kijken: het gaat allemaal via dat ene kleine apparaat. De herkomst van deze technologie ligt bij een handvol uitvinders die dachten dat bellen en computergebruik bij elkaar hoorden. Dat inzicht heeft de wereld van communicatie volledig omgegooid. Wat ooit begon als een zwaar, duur en weinig praktisch apparaat, is uitgegroeid tot iets wat miljarden mensen dagelijks gebruiken.

Veelgestelde vragen

Wie heeft de eerste smartphone uitgevonden?
De eerste smartphone werd ontwikkeld door IBM. Het toestel heette Simon en werd in 1994 verkocht aan het grote publiek. Het had een touchscreen en kon e-mails versturen, wat in die tijd heel bijzonder was.

Wanneer werd de iPhone voor het eerst gepresenteerd?
De eerste iPhone werd gepresenteerd op 9 januari 2007 door Steve Jobs tijdens een lezing in San Francisco. Het toestel kwam diezelfde zomer beschikbaar voor consumenten in de Verenigde Staten.

Wat is het verschil tussen iOS en Android?
iOS is het besturingssysteem van Apple en wordt alleen gebruikt op iPhones. Android is ontwikkeld door Google en wordt door veel verschillende fabrikanten gebruikt, zoals Samsung en Motorola. Beide systemen doen grotendeels hetzelfde, maar zien er anders uit en werken op een andere manier.

Hoeveel mensen gebruiken wereldwijd een smartphone?
Wereldwijd zijn er inmiddels meer dan 6 miljard smartphonegebruikers. Dat is meer dan drie kwart van de wereldbevolking. In landen als Nederland en België heeft vrijwel iedereen boven de twaalf jaar een eigen toestel.