Wat is een applicatie? Uitleg in gewone taal

Software die één specifiek doel heeft, dat is in de kern wat een applicatie is. Of je nu een e-mail verstuurt, een route opzoekt of een document bewerkt: je gebruikt daarvoor steeds een applicatie. Het woord zelf komt van het Latijn en betekent letterlijk “toepassing”. In de wereld van computers en smartphones bedoelen we daarmee een programma dat draait op een apparaat en een bepaalde taak voor je uitvoert.

Hoe verschilt een applicatie van andere software?

Software is een breed begrip. Het omvat alles wat op een computer draait, van het besturingssysteem tot stuurprogramma’s. Een applicatie is een specifiek type software. Het verschil zit in het doel: een besturingssysteem zoals Windows zorgt ervoor dat je computer werkt. Een applicatie gebruik je bovenop dat besturingssysteem om iets te doen, zoals een tekst schrijven of muziek afspelen.

Een goed synoniem voor applicatie is “app”. Op smartphones gebruik je die term het meest. Op computers hoor je vaker “programma” of “applicatie”. Het gaat in alle gevallen om hetzelfde: software met een herkenbaar, afgebakend doel.

Welke soorten applicaties zijn er?

Applicaties zijn er in veel vormen. De meest voorkomende zijn:

• Desktopapplicaties: programma’s die je installeert op een computer of laptop, zoals een tekstverwerkingsprogramma of een boekhoudpakket.
• Webapplicaties: applicaties die je gebruikt via een webbrowser, zonder dat je iets hoeft te installeren. Een voorbeeld is een online agenda of een webshop.
• Mobiele apps: applicaties die je downloadt op een smartphone of tablet, zoals een navigatie-app of een sociale media-app.
• Bedrijfsapplicaties: software die speciaal is gemaakt voor gebruik binnen een organisatie, zoals een systeem voor klantbeheer of personeelsplanning.

De grens tussen deze typen vervaagt steeds meer. Veel applicaties zijn tegenwoordig beschikbaar als desktopversie én als app op je telefoon.

Hoe werkt een applicatie?

Een applicatie werkt door instructies uit te voeren die een programmeur heeft geschreven. Die instructies staan in de broncode van het programma. Als jij op een knop klikt of een opdracht geeft, vertaalt de applicatie dat naar een actie: een berekening maken, een bestand opslaan of een bericht versturen.

De applicatie communiceert daarvoor met het besturingssysteem van je apparaat. Dat besturingssysteem zorgt er op zijn beurt voor dat de applicatie toegang krijgt tot de hardware, zoals het scherm, de opslag of de internetverbinding. Jij ziet alleen het eindresultaat: een scherm waarop je kunt typen, klikken of swipen.

Bekende voorbeelden van applicaties

Applicaties zijn zo gewoon geworden dat je er de hele dag doorheen gebruikt zonder erbij na te denken. Een paar herkenbare voorbeelden:

• Outlook en Gmail voor e-mail
• Google Maps voor navigatie
• Microsoft Word voor tekstverwerking
• Spotify voor muziek
• WhatsApp voor berichten
• Een internetbrowser zoals Chrome of Firefox

Al deze programma’s zijn applicaties. Ze zijn allemaal gebouwd voor één hoofdtaak, ook al bevatten ze soms extra functies.

Waarom is het nuttig om dit te weten?

Als je begrijpt wat een applicatie is, snap je ook beter hoe je apparaten werken. Je weet dan bijvoorbeeld dat je voor elke taak een apart programma nodig hebt, dat je applicaties kunt installeren en verwijderen, en dat sommige programma’s via internet werken terwijl andere lokaal op je apparaat staan.

Die kennis helpt je ook bij keuzes maken: gebruik je liever een app op je telefoon of een programma op je computer? Kies je voor een webapplicatie die altijd up-to-date is, of voor een desktopversie die ook werkt zonder internet? Het zijn praktische vragen waarbij het antwoord op “wat is een applicatie” het startpunt is.

Applicatie laten bouwen of zelf kiezen?

Voor de meeste taken vind je al een bestaande applicatie. Wil je als bedrijf iets specifieks, dan kun je ook een applicatie op maat laten ontwikkelen. Dat is duurder en tijdrovender, maar geeft je volledige controle over wat het programma doet en hoe het eruitziet. Voor particulieren is dat zelden nodig: de meeste behoeften worden al gedekt door bestaande apps en programma’s.

Een applicatie is kortom gewoon een programma met een doel. Of het nu draait op je laptop, telefoon of in je browser, de gedachte erachter is altijd dezelfde: software die jou helpt om iets gedaan te krijgen.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een app en een applicatie?
Een app en een applicatie betekenen hetzelfde. “App” is de verkorte vorm van “applicatie” en wordt vooral gebruikt voor programma’s op smartphones en tablets. In de praktijk gebruiken mensen de twee woorden door elkaar.

Heeft een applicatie altijd internet nodig?
Niet alle applicaties hebben internet nodig. Desktopapplicaties zoals een tekstverwerkingsprogramma werken vaak ook offline. Webapplicaties hebben wel een internetverbinding nodig, omdat ze via een browser draaien. Mobiele apps zitten er tussenin: sommige werken offline, andere hebben continu internet nodig.

Is een website ook een applicatie?
Een gewone website is geen applicatie, maar een webapplicatie is dat wel. Het verschil zit in interactiviteit. Een website toont vooral informatie. Een webapplicatie laat je ook iets doen, zoals bestellen, inloggen of formulieren invullen. Denk aan een online agenda of een boekhoudprogramma in de browser.

Kan ik zelf een applicatie maken?
Ja, dat is mogelijk, maar je hebt daar kennis van programmeren voor nodig. Er zijn ook platforms waarmee je zonder veel technische kennis een eenvoudige app kunt bouwen. Voor complexe of professionele applicaties schakel je meestal een ontwikkelaar of een softwarebedrijf in.